Aramanın hammaddesi rakiplere açılıyor

İki bağlayıcı karar, iki ayrı cephe

Komisyon, Dijital Piyasalar Yasası kapsamında Google için iki bağlayıcı düzenleme yayımladı. Birincisi Android tarafında birlikte çalışabilirlik: rakip yapay zekâ asistanlarının sesli komutla çağrılabilmesi ve kullanıcıların taksi çağırma, konum sorgulama gibi görevleri alternatif asistanlara devredebilmesi isteniyor, cihaz bütünlüğünü koruyan gizlilik ve güvenlik önlemleriyle birlikte. İkincisi arama verisi paylaşımı: Google'ın kendi arama hizmetini iyileştirmek için topladığı veriyi, anonimleştirilmiş biçimde diğer arama motorlarıyla paylaşması gerekiyor. Uygun alıcılar arasında arama işlevi sunan yapay zekâ sohbet robotları da sayılıyor.

Hangi veri, hangi koşulla, ne zaman?

Paylaşım dört kategoriyi kapsıyor: sıralama, sorgu, tıklama ve görüntüleme verisi. Ücretsiz ve ücretli sonuçlar ile dil ve cihaz türü gibi üst veriler de bunun içinde. Erişim adil, makul ve ayrımcı olmayan koşullarda, maliyet esaslı bir fiyatlandırmayla veriliyor. Komisyon, gizlilik uzmanlarıyla geliştirilen çok katmanlı bir anonimleştirme yöntemi tarif ediyor ve Google'ın belirli taraflarla paylaşım öncesinde siber güvenlik ile veri koruma risklerini değerlendirebileceğini belirtiyor.

Takvim kademeli işliyor: başvuru formu ve bilgi sayfası Ağustos 2026 sonuna, şablon lisanslar eylüle, veri setleri kasıma, nihai fiyatlandırma ise Ocak 2027'ye planlanıyor; veri paylaşımı Ocak 2027'de başlıyor. Uygunluk ölçütü de tanımlanmış durumda: iki yıl boyunca AB'de gerçek bir arama motoru işleten şirketler ya da 50 milyon euro sermaye ve aylık 50 bin AB kullanıcısı eşiğini aşan yeni şirketler. Komisyon, Google'ın ilk uyum önerisinin benzersiz sorguların yüzde 90 ila 100'ünü ayıkladığını ve anlamlı bir kullanım üretmediğini değerlendirdi. Kararın gerekçesinde Google Aramanın AB pazarında onlarca yıldır yüzde 90'ın üzerinde paya sahip olduğu belirtiliyor.

Arama kalitesinin sırrı veriydi

Bir arama motorunun iyi sonuç vermesi yalnızca algoritmasıyla değil, hangi sorgunun ardından hangi sonuca tıklandığını görmesiyle ilgili. Bu döngüye erişemeyen rakipler, ne kadar iyi mühendislik yaparsa yapsın açığı kapatmakta zorlanıyor. Kararın yapay zekâ sohbet robotlarını da kapsaması, tartışmanın klasik arama motorlarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor: yanıt üreten sistemler de aynı hammaddeye talip. Ocak 2027'de fiilen başlayacak paylaşım, orta vadede arama ve yapay zekâ yanıt pazarında birden fazla güçlü oyuncunun kalıcı hale gelmesini kolaylaştırabilir.

Türkiye'deki işletmeler için anlamı

Karar AB pazarını bağlıyor, Türkiye'de doğrudan bir yükümlülük doğurmuyor. Buna karşılık etkisi ürün tarafından sızabilir: rakip motorlar ve yapay zekâ asistanları daha iyi veriyle çalışmaya başladığında, bu sistemlerin yanıt kalitesi her yerde artar. İşletme açısından çıkarım şu: görünürlük stratejisini yalnızca tek bir arama motoruna göre kurmak giderek daha riskli. Bugün yapılabilecek somut iş, içeriğin ve işletme bilgisinin herhangi bir sistem tarafından doğru okunabilecek biçimde yayımlanması: net başlıklar, sorulara doğrudan yanıt veren metinler, yapılandırılmış veri, güncel işletme bilgisi ve makine tarafından erişilebilir bir site yapısı. Bunlar Google için de, yanıt üreten asistanlar için de aynı işi görür. Kısacası tek kapıya göre değil, kapıdan bağımsız çalışacak biçimde hazırlanmak gerekiyor.

Kaynaklar

Avrupa Komisyonu, "Guidance to Google for AI interoperability on Android and sharing of Google Search data" (resmi duyuru) · PPC Land, "Brussels forces Google to hand rivals its search data"