Reklamda yeni kurallar 1 Ağustos'ta yürürlüğe giriyor
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giriyor. Yapay zekâ ile üretilen reklam karakterlerinin açıkça belirtilmesi, influencer paylaşımlarında reklam ibaresi, indirimli satışta son on günün en düşük fiyatının referans alınması ve çevresel beyanların belgelenmesi bu tarihten sonra zorunlu hale geliyor.
Yönetmelik değişikliği için geri sayım başladı
Ticaret Bakanlığı'nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yaptığı değişiklikler 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştı; düzenlemeler 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giriyor. Bakanlık, değişikliklerin amacını tüketicilerin aldatıcı reklam ve ticari uygulamalara karşı korunmasının güçlendirilmesi olarak tanımlıyor. Yürürlük tarihine sayılı gün kala sektör tarafından da hatırlatma geldi: Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği Başkanı Hakan Çevikoğlu, yeni uygulamaların 1 Ağustos'ta devreye gireceğini ve dijital pazarlamadan indirimli satışlara kadar geniş bir alanı kapsadığını aktardı.
Yapay zekâ, influencer, indirim ve çevresel beyan
Yapay zekâ tarafında iki ayrı kural var. Reklamlarda yapay zekâ teknolojileriyle üretilen ve insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi zorunlu tutuluyor. Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimi verecek şekilde kullanılması ise yasaklanıyor.
Sosyal medya etkileyicileri için ibare şartı netleşiyor: ücret, ücretsiz ürün, indirim veya herhangi bir menfaat karşılığında yapılan tanıtımlarda paylaşımın reklam olduğu açıkça belirtilecek. Hedefli reklamda, hangi kriterlerin kullanıldığının ve bunların nasıl değiştirilebileceğinin tüketiciye sunulması şartı getiriliyor; çocuklara yönelik profillemeye dayalı hedefli reklam yasaklanıyor.
İndirimli satış reklamlarında fiyat gösteriminde indirimin başlangıcından önceki son on günün en düşük fiyatı referans alınabilecek, çabuk bozulan ürünlerde ise bir önceki fiyat esas alınacak; şarta bağlı kampanyalar da indirim reklamı kurallarına tabi oluyor. Çevresel beyanlarda çevre dostu gibi genel ifadeler açıklama yapılmadan kullanılamayacak, sertifikaların yetkili kuruluşlardan alınmış olması gerekecek. Yayımlanan tüketici şikâyetlerine yanıt süresi 72 saatten 48 saate iniyor; falcılık, yasa dışı bahis ve şans oyunlarına ilişkin reklam yasakları ise genişletiliyor.
Üretim hızlandıkça ifşa yükümlülüğü de artıyor
Son iki yılda reklam üretiminin maliyeti ve süresi hızla düştü: bir marka artık yapay zekâ ile üretilmiş bir yüzü, bir sesi ya da bir sahneyi günler değil saatler içinde yayına alabiliyor. Yeni kurallar bu hızı yasaklamıyor, hızın yanına şeffaflık koşulu ekliyor. Aynı mantık influencer tarafında da işliyor: içeriğin ticari olup olmadığının izleyici tarafından anlaşılması, artık yayıncının tercihine bırakılmıyor.
İndirim tarafındaki on günlük referans kuralı ise fiyatlama ve kampanya takvimini doğrudan etkiliyor. Kampanya öncesinde fiyatı yükseltip indirim gibi göstermeye dayalı kurgular bu referansla anlamını kaybediyor. Kurallar tek bir mecrayla sınırlı değil; reklamın yayımlandığı yer neresi olursa olsun aynı ilkeler geçerli oluyor.
Türkiye'deki işletmeler için anlamı
Bu düzenleme doğrudan Türkiye'de reklam veren her işletmeyi ilgilendiriyor ve yürürlüğe birkaç gün kaldı. Kısa bir kontrol listesi işi kolaylaştırır. Birincisi, yayında olan reklam varlıklarını tarayın: hangi görsellerde, videolarda veya seslendirmelerde yapay zekâ kullanıldığını bilen bir envanteriniz yoksa ifşa yükümlülüğünü yerine getiremezsiniz. İkincisi, ifşa ifadesini tasarımın sonradan eklenen bir parçası değil, üretim akışının standardı haline getirin.
Üçüncüsü, influencer iş birliklerinde brief ve sözleşme şablonlarına reklam ibaresi şartını ekleyin ve yayın öncesi kontrol adımını atlamayın. Dördüncüsü, e-ticaret tarafında fiyat geçmişini kayıt altında tutun: on günlük en düşük fiyat referansı ancak geriye dönük veriniz varsa doğru hesaplanır. Beşincisi, ürün sayfalarındaki çevresel iddiaları belgeye bağlayın; genel ifadeler açıklamasız kaldığında risk üretiyor. Son olarak hedefli reklam bilgilendirmesini gizlilik ve çerez metinlerinizle uyumlu hale getirin, KVKK tarafındaki açık rıza akışıyla birlikte çalışsın.
UNALSOFT açısı
Bizim yaklaşımımız şu: uyum, yayına çıkmadan önce çözülen bir üretim meselesidir. Yapay zekâ ile ürettiğimiz reklam içeriklerinde hangi öğenin sentetik olduğu proje dosyasında kayıtlıdır ve ifşa ifadesi kurgu aşamasında yerleştirilir, sonradan yamanmaz. AI reklam filmleri tarafında kurduğumuz akış da bu: üretim hızını korurken izleyicinin ne izlediğini bilmesini sağlayan bir standart. Kurallar değişmeye devam edecek; değişimi kaldıran şey içeriğin kendisi değil, arkasındaki düzen.
1 Ağustos'a birkaç gün kaldı.
Yayındaki reklamlarınızı ve indirim kurgunuzu birlikte gözden geçirelim.