Savunma sanayisinin yapay zeka platformu EVREN, 11 açık ağırlıklı dil modeliyle kullanıma açıldı
Anadolu Ajansı'nın 27 Eylül 2026'da Savunma Sanayii Başkanlığı'nın açıklamasına dayanarak verdiği habere göre, Başkanlığın geliştirdiği yapay zeka platformu EVREN kullanıma açıldı. Platforma 11 açık ağırlıklı büyük dil modeline hizmet veren bir çıkarım katmanı eklendi, mevcut uygulamalar API ile bağlanabiliyor ve 1 Kasım 2026'ya kadarki API çağrıları kredi bakiyesinden düşülmeyecek.
Veri, model ve hesaplama gücü e-Devlet girişli tek platformda
AA'nın Ankara çıkışlı haberi, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'ndan (SSB) yapılan açıklamaya dayanıyor. Habere göre Başkanlığın geliştirdiği EVREN, ülkenin teknoloji alanındaki bağımsızlığını ve veri üzerindeki egemenliğini pekiştirmek için kullanıma açıldı. Açıklamaya göre platform yalnızca savunma sektörüne değil; teknoloji şirketlerine, akademisyenlere, girişimcilere ve öğrencilere de hitap ediyor. EVREN veri setlerini, yapay zeka modellerini ve yüksek performanslı hesaplama kaynaklarını tek bir yerde bir araya getiriyor. Giriş, evren.ssyz.org.tr adresinde e-Devlet kimlik doğrulamasıyla yapılıyor.
Aynı açıklama TRT Haber, DefenceTurk ve BirGün'de de yer aldı; TRT Haber ile BirGün metnin kaynağı olarak AA'yı gösteriyor. DefenceTurk ise habere platformun kendi sayfalarından ekran görüntüleri ekledi. EVREN adı ilk kez bu haberle duyulmuyor. Ankara Üniversitesi Yapay Zeka Enstitüsü'nün 19 Haziran 2026 tarihli duyurusu, SSB'nin geliştirdiği uçtan uca MLOps platformu EVREN'in lisans ve lisansüstü öğrencilerin kullanımına açıldığını bildirmişti. e-Devlet ile giriş ve katkıya dayalı kredi modeli o duyuruda da vardı, promosyon niteliğindeki başlangıç kredileri için son tarih 31 Temmuz 2026 olarak verilmişti. Haziran duyurusu kapsam başlığı altında veri etiketlemeyi, model eğitimini, GPU desteğini ve testi sayıyordu; büyük dil modeli çıkarım katmanı Eylül haberinde geçiyor.
Ücret yerine katkı: kredi modeli ve 11 modelli çıkarım katmanı
AA'nın aktardığı açıklamaya göre "EVREN, doğrudan ücretli erişim yerine katkı esaslı kredi modeliyle çalışıyor." Açıklamaya göre kredi, veri seti yükleyen, veri etiketleyen ya da eğittiği modeli paylaşan kullanıcılara veriliyor. Biriken kredi, platformun GPU havuzunda model eğitmek ve büyük dil modellerini çalıştırmak için harcanıyor. DefenceTurk'ün eklediği ekran görüntüleri bu düzenin rakamlarını da gösteriyor: katkı kademeleri 100 veri için 2 krediden 10 bin veri için 40 krediye kadar çıkıyor, etiketli içe aktarmaya 3 kredilik bonus veriliyor, GPU kullanımı ise GPU başına saatte 10 ile 35 kredi arasında kademeli hesaplanıyor. Bilgisayarlı görü tarafında nesne tespiti, segmentasyon, sınıflandırma gibi işler için etiketlemeden eğitime kadar uçtan uca bir akış sunuluyor.
Haberin teknik ağırlığı ise dil modellerinde. Platforma, 11 açık ağırlıklı büyük dil modeline hizmet veren bir çıkarım katmanı eklendi. Hazırdaki uygulamalar bu katmana API üzerinden bağlanabiliyor; açıklama anlık yanıt desteğini ve isteğin uygun modele kendiliğinden yönlendirilmesini de özellikler arasında sayıyor. DefenceTurk'teki ekran görüntüsüne göre sohbet ve kodlamadan akıl yürütmeye ve görsel anlamaya uzanan modeller, OpenAI ile uyumlu tek bir API'den çağrılıyor. Platformun daha geniş kullanılması için 1 Kasım 2026'ya kadarki API çağrıları, AA'ya göre "kullanıcıların kredi bakiyesinden düşülmeden sınırsız olarak sunulacak". Kullanıcı sayısında iki farklı rakam dolaşıyor: AA platformun 7 bin 500 aktif kullanıcıya ulaştığını yazarken, TRT Haber'in AA kaynaklı metni 8 binden fazla aktif kullanıcıdan söz ediyor ve başlığında 8 bin kullanıcının aşıldığını belirtiyor. DefenceTurk'ün paylaştığı platform ekranındaki sayaç da 8,0 bin kullanıcı gösteriyor. AA ve TRT Haber metinleri rakamın hangi tarih itibarıyla ölçüldüğünü söylemiyor.
Veri yurt içinde işleniyor, API 1 Kasım'a kadar krediden düşmüyor
Açıklamanın öne çıkardığı nokta veri egemenliği. AA'nın aktardığı açıklamaya göre kullanıcıların istemleri, modelin yanıtları ve kullanım verileri yurt içindeki GPU altyapısında işleniyor; açıklama bunu, hassas verilerin yurt dışındaki bulut hizmetlerine gitmesini engelleyen bir önlem olarak sunuyor. Verisini yurt dışına göndermek konusunda temkinli davranan işletmeler ve geliştiriciler için bu, büyük dil modeli denemelerinde yeni bir seçenek demek. 1 Kasım 2026'ya kadar API çağrılarının krediden düşülmemesi de sohbet botu veya ajan prototiplerini düşük maliyetle sınamak için sınırlı bir pencere açıyor.
Açıklama uzun vadeli çerçeveyi de çiziyor. Yol haritasında yerli ve milli dil, görüntü ve ses modellerinin eklenmesi ve GPU kaynaklarının dağıtık biçimde yönetilerek hesaplama gücünün artırılması var. Amaç, savunma sanayiinden üniversitelere, teknoloji şirketlerinden girişimcilere ve geliştiricilere kadar geniş bir kesimin kullanabileceği, Türkiye'de konumlanan ortak bir yapay zeka geliştirme zemini. Üretim kararı için ise henüz erken: kaynaklarda 11 modelin adları, ticari kullanım şartları ve 1 Kasım sonrasında API çağrılarının kaç kredi tutacağı yer almıyor.
Haber doğrudan Türkiye'den, yorumumuz ayrıca işaretli
Bu haberde Türkiye'ye dair olgular kaynakların kendisinde var. EVREN, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'nın geliştirdiği milli yapay zeka platformu olarak tanıtılıyor ve evren.ssyz.org.tr üzerinden, e-Devlet ile kimlik doğrulanarak kullanılıyor. AA'ya göre kullanıcı istemleri, yanıtlar ve kullanım verileri yurt içindeki GPU altyapısında işleniyor, 1 Kasım 2026'ya kadarki API çağrıları kredi bakiyesinden düşülmüyor. Aktif kullanıcı sayısı AA'da 7 bin 500, TRT Haber'de 8 binden fazla olarak geçiyor. Açıklama, platformun Yapay Zeka Eylem Planı çerçevesindeki çalışmalara da katkı vermesini hedefliyor.
Bundan sonrası kaynaklardan değil, UNALSOFT yorumudur. Bir işletmenin EVREN'i kendi ürününde kullanmadan önce netleştirmesi gereken başlıklar var ve bunların hiçbiri kaynaklarda yer almıyor: API dokümantasyonu ve anahtar alma süreci, verilerin ne kadar süre saklandığı ve model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı, e-Devlet hesabı olmayan yabancı kullanıcıların erişip erişemeyeceği. Bu yüzden kararı platformun kendi koşullarını okuduktan sonra vermek gerekiyor. İşlem gücüne erişimle ilgili bir başka haberi, Herkes İçin GPU Programı'nı 1 Eylül'de ele almıştık; o yazı bu duyurudan bağımsız.
UNALSOFT açısı
Bu haberin işletmeler için pratik karşılığı şu: istemlerin ve yanıtların yurt içinde işlendiği, birden fazla açık ağırlıklı modele API ile ulaşılan bir altyapı, veriyi yurt dışına göndermekten kaçınan ekiplerin sohbet botu ve ajan denemelerinde tartabileceği seçeneklerden biri haline geliyor. 1 Kasım 2026'ya kadarki dönem, mevcut bir iş akışını bu altyapıya bağlayıp yanıt kalitesini gerçek müşteri verisi kullanmadan, kendi senaryolarınızla ölçmek için uygun bir test penceresi. Üretime geçmeden önce model adları, kullanım şartları ve 1 Kasım sonrasında API çağrılarının kaç kredi tüketeceği netleşmeli. Agentic AI projelerinde model katmanını değiştirilebilir tutmayı bu yüzden baştan tasarlıyoruz; altyapı seçimi değiştiğinde iş akışının yeniden yazılması gerekmemeli.
Yapay zeka denemenizi hangi altyapıda koşturacağınıza karar verdiniz mi?
Model seçimini, veri akışını ve test planını birlikte netleştirmek için kısa bir görüşme yeterli.