Reklam Kurulu, market zincirinin "pestisit tespit edilmedi" ifadesini yanıltıcı buldu
Ticaret Bakanlığı 1 Ekim 2026'da, Reklam Kurulu'nun bir market zincirinin internet sitesindeki "pestisit tespit edilmedi" ifadelerini yanıltıcı bulduğunu duyurdu. Denetimde alınan numunelerden 15 domates ve biber numunesinde yasal sınırın altında da olsa kalıntı vardı. Kurul reklamı durdurdu ve idari para cezası verdi.
Ağustos'ta alınan karar, Bakanlık 1 Ekim'de duyurdu
Ticaret Bakanlığı, "Yanıltıcı reklamlara geçit yok" başlığıyla 1 Ekim 2026 tarihli bir duyuru yayımladı. Duyuruya göre Reklam Kurulu konuyu 13 Ağustos 2026'daki 372 sayılı toplantısında inceledi. Karar Ağustos ortasında alındı. Takvim ise kararı ve ceza tutarını, Kurul açıklamasına dayanarak Bakanlık duyurusundan bir gün önce, 30 Eylül 2026'da haberleştirmişti.
İncelemenin konusu, bir market zincirinin web sitesindeki "PESTİSİT TESPİT EDİLMEDİ" ifadeleriydi. Kurul, bu ifadelerin ürünlerde hiç pestisit olmadığı izlenimi verdiği ve bu yüzden yanıltıcı olduğu sonucuna vardı. Firma hakkında iki karar aldı: reklamların durdurulması ve idari para cezası uygulanması.
15 numunede kalıntı vardı, hepsi limitin altındaydı
Kararın arkasında Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetimleri var. Bakanlık duyurusuna göre denetimlerde 15 domates ve biber numunesinde pestisit kalıntısı bulundu. Takvim ve Memurlar.net'e göre toplam 56 taze meyve ve sebze numunesi alınmıştı; kalıntı çıkan 15 numunenin 7'si domates, 8'i biberdi. Kalıntılar mevzuatta belirlenen limitlerin altındaydı ve ürünlerin satışına engel bir durum yoktu. Duyurudaki kilit cümle şu ayrımı vurguluyor: "Ancak ürünlerde pestisit kalıntısı BULUNMASINA rağmen" yapılan "pestisit tespit edilmedi" tanıtımı tüketiciyi yanıltıcı nitelikte değerlendirildi.
Bakanlık duyurusu firmanın adını ve ceza tutarını vermiyor. Tutarı basın aktarıyor: Takvim 30 Eylül 2026 tarihli haberinde cezayı 1 milyon 83 bin lira olarak veriyor ve firmayı ülke çapında faaliyet gösteren bir zincir olarak tanımlıyor. Memurlar.net ise tutarı 1.083.706 TL olarak bildiriyor ve kararın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61, 63 ve 77/12. maddelerine dayandığını belirtiyor. Reklam Kurulu kararları Bakanlığın sitesinde, tüketici başlığı altındaki ticari reklamlar bölümünde yayımlanıyor.
Ölçüt mevzuata uygunluk değil, tüketicide oluşan algı
Bu kararda ürünlerin kendisi kusurlu bulunmadı. Kalıntılar yasal sınırın altındaydı, satış serbestti. Kurulun itiraz ettiği şey, bu durumu anlatan cümleydi. Yasal sınırın altında kalıntı bulunması ile hiç kalıntı bulunmaması aynı şey değil; reklam dili bu farkı silince ifade yanıltıcı hâle geldi. Kısacası teknik olarak mevzuata uygun bir ürün için bile mutlak bir beyan sorun yaratabiliyor.
İkinci önemli nokta mecra. İncelenen ifadeler bir televizyon reklamında ya da afişte değil, firmanın internet sitesindeydi. Ürün sayfalarındaki açıklamalar, rozet benzeri etiketler ve kampanya bantları da reklam denetiminin konusu olabiliyor. "Yok", "sıfır", "içermez" gibi mutlak kelimeler, ancak arkasındaki kanıtla birebir örtüştüğünde güvenli. Reklam mevzuatındaki güncel değişiklikleri 1 Ağustos'ta yürürlüğe giren yeni kurallar yazımızda da ele almıştık.
Doğrudan Türkiye'den bir karar, gerisi bizim yorumumuz
Bu haber baştan sona Türkiye'ye ait. Karar T.C. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'nun. Takvim ve Memurlar.net'e göre denetimleri Tarım ve Orman Bakanlığı ile Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yaptı; Takvim'e göre ülke çapında faaliyet gösteren zincirin marketlerinde denetim Antalya'da yapıldı. Kalıntılar, iki habere göre Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği'ndeki sınırların altındaydı. Memurlar.net'e göre hukuki dayanak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61, 63 ve 77/12. maddeleri; karar ayrıca Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin 7, 9 ve 32. maddelerine aykırılık tespit ediyor. Aynı habere göre ifade, sitenin 13 Mart 2026 tarihli görünümünde yer alıyordu.
Bundan sonrası UNALSOFT yorumudur. Kararın mantığı yalnızca gıda perakendesine özgü görünmüyor: ürününü bir laboratuvar sonucu, sertifika ya da test üzerinden tanıtan her işletme aynı soruyla karşı karşıya. Test sonucu "limit altında" diyorsa, sitedeki metin de bunu söylemeli, "hiç yok" dememeli. E-ticaret sitelerinde aynı ifade çoğu zaman yüzlerce ürün sayfasına şablonla kopyalandığı için tek bir yanlış cümlenin yayılımı da geniş olabiliyor.
UNALSOFT açısı
Bu kararı bir içerik yönetimi dersi olarak okuyoruz. Sitedeki rozetler, ürün açıklamaları ve kategori bantları çoğu zaman bir kez yazılıp unutuluyor; oysa Kurul'un bakışında bunlar da reklam. Pratik karşılığı şu: mutlak bir ifade kullanıyorsanız, dayandığı belgeyi ve o belgenin tam olarak ne söylediğini bilin, ifadeyi belgeye göre yazın. Web tasarımı projelerinde ürün iddialarını tek bir yerden yönetilen, kaynağı belli bileşenler olarak kurmak, bir ifade değiştiğinde tüm sayfaların aynı anda güncellenmesini sağlıyor. Bu yazı hukuki görüş değildir; somut durumlar için uzman desteği alınmalı.
Sitenizdeki iddialar elinizdeki belgeyle örtüşüyor mu?
Ürün sayfalarınızdaki beyanları kaynaklarıyla birlikte gözden geçirmek için kısa bir görüşme yeterli.