HABER · 7 KASIM 2026 · REKLAM

FTC ve 22 eyalet, Amazon'un reklam fiyatlarını açık artırmada gizlice şişirdiğini iddia ediyor

FTC ve 22 eyalet başsavcısı, Amazon'a karşı Ağustos'ta açılan davanın güncellenmiş şikayetini 5 Kasım 2026'da duyurdu; daha önce karartılmış ayrıntılar artık açık. Şikayete göre Amazon, reklam fiyatlarını sıradan günlerde açık artırma sonucunun yüzde 50'ye, büyük alışveriş günlerinde yüzde 250'ye kadar üzerine çıkardı. Bunlar iddiadır, mahkeme bulgusu değildir.

01 · NE OLDU?

Güncellenen şikayette daha önce karartılmış ayrıntılar açıldı

ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), 5 Kasım 2026 tarihli duyurusunda kendisinin ve 22 eyalet başsavcısının Amazon'a karşı açtığı davada şikayetin güncellenmiş bir sürümünü sunduğunu bildirdi. Yeni sürümde daha önce karartılmış bölümler görülebiliyor. Dava Ağustos 2026'da Washington Batı Bölgesi Federal Mahkemesi'nde açılmıştı ve Amazon'un reklamverenlerin ödediği fiyatları gizlice yükselttiğini öne sürüyor. Konu, Amazon'un arama reklamlarında kullandığı açık artırmanın nasıl hesaplandığı ve bunun reklamverenlere nasıl anlatıldığı.

Search Engine Journal'ın aktardığına göre güncel metin, sıradan günlerde fiyatların açık artırmanın verdiği sonucun yüzde 50'ye kadar üzerine çıkarıldığını, Prime Day ve Black Friday gibi büyük alışveriş günlerinde bu oranın yüzde 250'ye ulaştığını öne sürüyor. Dava sürüyor; anlatılanların hepsi şikayetteki iddia, mahkemenin vardığı bir sonuç değil.

02 · AYRINTILAR

Yıllara göre iddia edilen artışlar ve iç yazışmalar

Şikayet üç döneme somut rakamlar bağlıyor. 2021 tatil sezonunda Amazon'un reklamverenlerin ortalama tıklama başı maliyetini yüzde 20 artırdığı, bazı reklamverenlerde artışın yüzde 200'ü aştığı öne sürülüyor. 2022 tatil sezonunda gizli ek ücretlerin yükseltilmesinin dünya genelinde ek 87 milyon dolar gelir getirdiği iddia ediliyor. Prime Day 2023'te büyük bir gıda ve içecek reklamverenine yüzde 100'ün üzerinde zam uygulandığı, Amazon'un iç değerlendirmede bu zamların reklam harcaması getirisini (ROAS) düşürdüğünü kabul ettiği belirtiliyor; şikayette aktarılan ifade "destroying campaign performance".

İç yazışmalar da var. Şikayete göre Amazon yöneticileri 2023'te kurumsal mali hedefleri tutturmak için ek 40 milyon dolar gelir bulmayı konuştu. Search Engine Journal'ın aktardığı e-postada Amazon Ads'in başındaki yönetici, reklam ürünleri ve teknolojisinden sorumlu kıdemli başkan yardımcısından plandaki açığı kapatmak için taban fiyatlarla yapılabilecek her şeyi denemesini, ideal olarak en az 40 milyon dolarlık katkı sağlamasını istiyor.

03 · NEDEN ÖNEMLİ?

Tartışmanın merkezinde yumuşak taban fiyat var

Dava, Amazon'un "yumuşak taban fiyat" (soft reserve) uygulamasına dayanıyor. Search Engine Journal'a göre bu fiyat, rakip tekliflerin tek başına vereceğinden daha yüksek bir nihai tıklama başı maliyete yol açabiliyor ve açık artırmaya girmek için gereken asgari tekliften farklı bir şey. Amazon ise reklamverenlerin yumuşak taban fiyatın altında da yer kazanabildiğini, bu durumda verdikleri teklifi ödediklerini söylüyor. FTC'nin iddiası, Amazon'un gizli taban fiyatlarla ücretleri artırırken açık artırmayı yanıltıcı terimlerle anlatmayı sürdürdüğü yönünde.

Hesap yöneticisi örneği bu açıdan dikkat çekici. Bir reklamveren, ikinci fiyat açık artırma sürecinde tasarım ya da hata kaynaklı bir değişiklik olup olmadığını sormuş. Şikayete göre Amazon hesap yöneticisi, ürün uzmanlarına danıştıktan sonra "not a bug, or a change in auction style" yazarak ne bir hata ne de açık artırma tarzında bir değişiklik olduğunu söyledi ve sıçramayı kalabalıklaşan pazara bağladı; FTC bu yanıtı yanıltıcı buluyor. Amazon ise ilk davaya yanıtında reklamverenleri aldatmadığını ve zarara uğratmadığını, taban fiyat uygulamasını savunduğunu ve reklamverenlerin azami tekliflerinden fazlasını ödemediğini belirtmişti. Search Engine Journal ayrıca 2021-2023 örneklerinin davanın tüm kapsamı sayılmaması gerektiğini, önceki FTC belgelerinde 2024'e ait iddia edilen davranışların ve Sponsored Products, Sponsored Brands ile Display Ads formatlarının geçtiğini yazıyor.

04 · TÜRKİYE

Haberde Türkiye yok, bu bölüm UNALSOFT yorumu

Kullandığımız kaynaklarda Türkiye'ye dair bilgi yok: Türk reklamverenlere ilişkin bir veri, Türkiye'de yürüyen bir süreç ya da yerel bir kurum adı geçmiyor. Türkiye'deki reklamverenlerin bu iddialardan etkilenip etkilenmediği de kaynaklarda belirtilmiyor. Haber ABD'de görülen bir davaya ait olduğundan bu bölüm kaynaklardan çıkan bir olgu değil, açıkça UNALSOFT yorumudur.

Yorumumuz şu: davanın sonucunu tahmin etmek yerine, kendi kampanya verinizde yoğun günlerdeki maliyet sıçramalarını kayıt altına almak her durumda işe yarar. Amazon'un reklam tarafındaki adlandırma değişikliğini 30 Eylül'de ayrıca ele almıştık; o yazı bu davadan bağımsız.

UNALSOFT açısı

Bu haberi bir hüküm olarak değil, ölçüm disiplini hatırlatması olarak okuyoruz. İddialar doğrulanmış değil; ama teklif sistemi görünmeyen bir tabanla çalışıyorsa, yoğun dönemdeki maliyet sıçramasının nedenini reklamveren yalnızca kendi kampanya verisinden ayıramayabilir. Amazon ve pazaryeri reklamı veren KOBİ'ler için pratik karşılık sade: Black Friday gibi günlerde tıklama başı maliyeti ve ROAS'ı gün gün izlemek, dönüşüm oranından ayrı okumak ve açıklanamayan sıçramaları tarihiyle kayda geçirmek. Reklam yönetimi işinde bu kaydı bütçe görüşmesinin ilk sayfası yapıyoruz. Davanın sonucu ya da Türkiye'ye etkisi hakkında hüküm kurmuyoruz.

Yoğun günlerdeki reklam maliyetinizi gün gün izliyor musunuz?

Tıklama maliyetini ve dönüşüm oranını yan yana okuyacak basit bir izleme düzeni için kısa bir görüşme yeterli.

WhatsApp'tan Yazın